თუ თვალს გადავავლებთ ზუბალაშვილთა სხვადასხვა თაობის საქმიანობას უკანასკნელი 400 წლის მანძილზე, დავრწმუნდებით, რომ ამ გვარის წარმომადგენლები ნიჭიერი და ენერგიული, საქმისა და ქმედების ხალხი ყოფილა. მათი ნიჭი და ენერგია, ძირითადად, იმ სფეროში გამოვლინდა, რომელიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შეიქნა ბოლო საუკუნეებში სახელმწიფოსა და ერის ცხოვრებაში. ეს საქმიანობა კომერციაა. როგორც ცნობილია, ყველა განვითარებული ქვეყნის ეკონომიკური ძლიერება ახალ დროებაში კომერსანტების, ბურჟუაზიის ანუ ბიზნესმენების წარმატებულ საქმიანობას ემყარებოდა და ემყარება.
ზუბალაშვილები წარმოშობით მესხეთიდან არიან. ისტორიულ საბუთებში ცნობები მათ შესახებ XVII საუკუნიდან ჩნდება და მათი გენეალოგიური ხეც 1640 წელს დაბადებული ზურაბ ზუბალაშვილით იწყება. ვახტანგ VI (დ.1675 - =1737) კარის მღვდელი და მწიგნობარი გიორგი ზუბალაშვილი, თურმე, პირველ ქართულ, ვახტანგისეულ სტამბაშიც საქმიანობდა და შემდეგ, მეფის ამალასთან ერთად, რუსეთში გადახვეწილა. იმავე საუკუნის მიწურულს რომანოზ ზუბალაშვილს ერეკლე II-ს სტამბაში, წარჩინებული საქმიანობისთვის, აზნაურობა მიუღია. შემდგომ რომანოზი იმერეთში გადასულა, სადაც მისი საქმე შვილებს გაუგრძელებიათ.
უფრო დიდ წარმატებას ამ გვარის წარმომადგენლები ვაჭრობაში აღწევენ. მათ ადგილობრივი საქონელი ირანში, ოსმალეთსა და ინდოეთში გააქვთ და იქიდან, ჩვენში უცხო ნაწარმი შემოაქვთ. ერთ-ერთი მათგანი, გაკათოლიკებული სტეფანე, ირანსა და ინდოეთში, კერძოდ კალკუტასა და მადრასში, დადიოდა სავაჭროდ. XIX საუკუნის ათიან წლებში იგი ჯერ ირანში, შემდეგ კი ინდოეთში გადასულა საცხოვრებლად. სტეფანე კალკუტაში დაოჯახებულა და ქალ-ვაჟიც შესძენია. სავაჭრო საქმიანობას მას ინდოეთში არსებული ქართველ და სომეხ კათოლიკე ვაჭართა კოლონია უადვილებდა.
სამხრეთ კავკასიაში, ოსმალთა მიერ დაპყრობილ ტერიტორიებზე, ქართველ და სომეხ ვაჭარ-ხელოსანთა გაკათოლიკება, "გაფრანგების" მიზეზი 1536 წლის საფრანგეთსა და ოსმალეთს შორის დადებული ხელშეკრულება იყო. ამ ხელშეკრულებით ლევანტის ზღვებზე, მხოლოდ საფრანგეთისა და ვენეციის გემებს შეეძლოთ ცურვა. 1581 წელს, განახლებული ხელშეკრულების თანახმად, საფრანგეთი აღიარებული იქნა თურქეთის იმპერიაში მცხოვრები და მოვაჭრე ყველა ქრისტიანის ოფიციალურ მფარველად. თვით გენუელებს, ინგლისელებს, ესპანელებს, პორტუგალიელებსა და სიცილიელებს მხოლოდ ფრანგული ალმით შეეძლოთ ზღვაოსნობა და ვაჭრობა თურქეთის წყლებში. 1610 წელს, საფრანგეთს უკვე ხუთი საკონსულო ჰქონდა ლევანტის ქვეყნებში და თურქეთის ზღვები სავსე იყო ფრანგული ხომალდებით. რადგანაც ფრანგები, უწინარეს ყოვლისა, კათოლიკებს მფარველობდნენ, ამიტომაც გასაგებია თურქეთის სამფლობელოებში მცხოვრები ქრისტიანების, განსაკუთრებით კი ქალაქელთა მიდრეკილება კათოლიციზმისაკენ. ყოველივე ამის გამო გაკათოლიკებულან ზუბალაშვილთა წინაპრები და მესხეთის მკვიდრი ის ქართველები, რომლებმაც არ მიიღეს მაჰმადიანობა.
XIX საუკუნის დასაწყისში ზუბალაშვილები მესხეთიდან, გორსა და თბილისში გადმოსახლდნენ. ქალბატონი ანასტასია იხსენებს: "გორში გვქონდა მამულები, ბაღები, წისქვილი, სახნავ-სათესი, ძალიან კარგი სახლი მაშინდელი სემინარიის, დღევანდელი სტალინის ქუჩაზე. სტალინი ჩვენს მოპირდაპირე სახლში დაიბადა. მამა მას ბავშვობიდან იცნობდა. ერთი სახლიდან გამოდიოდა მდიდრის, ხოლო
If one overviews the activities of the Zubalashvilis for the last 400 years, it will become obvious that the representatives of this family were capable and energetic people, devoted to work and engaged in continuous action. Their natural talent and vigor mostly manifested itself in the field, which has proved to be of first priority for the state as well as for the people of Georgia during the last centuries - the commercial field. As it is well known, in modern times, the economic strength of all advanced countries is based on the successful enterprising activities of businessmen and women and people engaged in commerce - and it will always be so.
The Zubalashvilis come from Meskheti, the southern part of Georgia. Historical annals contain information about this family dating from 12th century, yet their family tree begins with Zurab Zubalashvili, born in 1840. It appears, that Giorgi Zubalashvili, a priest and a scholar at the court of King Vakhtang VI (1675-1737), worked at the first Georgian printing shop, established by King Vakhtang and, later on, followed the King's attendants into exile. At the end of the same century, in recognition of his successful activities at the printing shop of King Erekle II, Romanoz Zubalashvili was granted the title of a count. Afterwards, Romanoz moved to live in a province of Georgia Kartli, where his sons continued his ways.
The representatives of this family appeared to be more successful in trade. They exported local goods to Iran, Persia and India and, consequently, imported foreign products into Georgia. One of the family members - Stephane, converted to Catholicism and went to trade in Iran and India, particularly in Calcutta and Madras. In the first decade of the 19th century, he moved to live first in Iran and then, later on - in India. He was married in Calcutta and a daughter and a son were born of this marriage. His business was facilitated through the support of the colony of Georgian and Armenian Catholic merchants.
The reason Georgian and Armenian merchants and artisans living in the southern Caucasus (on territories occupied by Persian invaders) converted to catholic faith, or “French” belief, was due to the agreement reached between France and the Osmans in 1536. Under this agreement, only French and Venetian ships were authorized to sail across the Sea of Levant. In the year 1581, under the renewed agreement, France was recognized as the official patron of all Christian traders living in the Turkish Empire. Even the Genovese, the English, the Spanish, the Portuguese and the Sicilians were not allowed to sail and trade across the waters of Turkish seas without the French flag. In 1610, France already had five consulates throughout the Levant countries and the Turkish seas were swamped with French ships. Because a priority for the French was patronage of the catholics, the tendency of the Christians living in the Turkish domain to adopt the catholic faith (this inclination was especially widely manifested among the city dwellers) becomes easy to understand. This was the reason, why the ancestors of the Zubalashilis adopted the catholic faith together
